Ziekte in het buitenland leidt vaak tot juridische discussies. Mag je van de werknemer bijvoorbeeld verlangen dat deze naar Nederland komt voor een fysiek consult bij de bedrijfsarts?
De werkgever in de zaak die door de rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2026:1334) werd behandeld vond in ieder geval dat de werknemer naar Nederland moest komen voor een fysiek consult bij de bedrijfsarts.
Wat speelde er?
Een werknemer krijgt van zijn werkgever calamiteitenverlof om naar Portugal af te reizen, omdat zijn moeder (die daar woont) niet meer voor zijn hond zou kunnen zorgen die op sterven ligt. Eenmaal in Portugal wordt de werknemer zelf ziek in verband met fysieke en psychische klachten.
De bedrijfsarts adviseert dat werknemer terug naar Nederland moet komen voor een fysiek consult en het opstarten van een behandeling in Nederland. Werknemer geeft geen gehoor aan dit advies, omdat de Portugese dokter aangeeft dat terugreizen niet mogelijk zou zijn gezien de medische situatie. Ook is de werknemer op advies van de Portugese arts gestart met een therapietraject van 1 maand. De bedrijfsarts stelt op basis van het digitale spreekuur dat de werknemer bij het vervolgconsult over 4 weken fysiek aanwezig moet zijn (in Nederland dus) én dat hij contact moet leggen met zijn behandelaar in Nederland. Volgens de bedrijfsarts is geen sprake van een reisbeperking.
Werknemer is het niet eens met dit oordeel en vraagt tot twee keer toe een second opinion aan. Beide verzoeken zijn afgewezen door de arbodienst. Werknemer stuurt vervolgens een verklaring van een ‘psicóloga clínica’, waarin staat dat het ‘niet verstandig’ is dat werknemer reist en dat de behandeling wordt voortgezet (in Portugal).
Na wat verwarring over de datum van het vervolgconsult, vindt opnieuw een digitaal spreekuur plaats. De bedrijfsarts handhaaft zijn eerdere advies: werknemer kan reizen. Omdat werknemer geen gehoor geeft aan de oproep om naar Nederland te komen, past de werkgever een loonstop toe.
Kort na de loonstop krijgt de werknemer een motorongeluk (maar hij kon niet reizen?). De arbodienst plant een fysiek spreekuur in voor de werknemer n.a.v. het motorongeluk. Werknemer vraagt vervolgens om een digitaal spreekuur. Dit wordt door de arbodienst afgewezen. De verklaringen van Portugese artsen die werknemer nastuurt maken dat niet anders. De werkgever kondigt nog wel aan dat zijn tijdelijke contract niet wordt verlengd.
Terugkomen naar Nederland = een redelijk voorschrift
De werknemer stelt een loonvordering in bij de kantonrechter en stelt dat hij niet in staat was om te reizen, dat volgt ook wel uit de verklaringen van de Portugese artsen die werknemer heeft overgelegd.
De kantonrechter denkt daar toch anders over. Uit de verklaringen die zijn overgelegd volgt helemaal niet zo stellig dat hij niet kon reizen meent de kantonrechter. De loonvordering wordt dan ook afgewezen.
Kortom: de werknemer heeft niet kunnen aantonen dat hij inderdaad niet in staat was om te reizen en terugreizen naar Nederland was een redelijk voorschrift. Nu de werknemer zich daar niet aan heeft gehouden, mocht de werkgever een loonstop toepassen.
De kantonrechter verwijst in de uitspraak niet naar de toepasselijke Europese toepassingsverordening (Vo 987/2009). Op grond van artikel 87 van die verordening mag de werkgever de werknemer in Nederland bij de bedrijfsarts oproepen mits aan twee voorwaarden is voldaan:
- Werknemer is fit to travel (reizen schaadt de gezondheid niet);
- én de reis-en verblijfskosten door de werkgever worden betaald.
In deze casus zijn er twee tegenstrijdige medische oordelen en de vraag is dan welk oordeel leidend is. Artikel 87 lid 2 Vo 987/2009 stelt als hoofdregel dat het medisch verslag uit de verblijfsstaat in principe leidend is. Daar staat wel tegenover dat als de bedrijfsarts goed kan motiveren waarom het medisch gezien wel mogelijk is om terug te reizen naar Nederland, de werkgever het oordeel van de bedrijfsarts kan volgen en een loonstop kan toepassen als de werknemer niet naar Nederland terugkomt. Dat was ook in deze kwestie aan de orde, of: de werknemer kon niet voldoende overtuigend bewijs leveren dat hij niet fit to travel was. Overigens volgt uit de uitspraak niet dat werkgever heeft aangeboden de reis- en verblijfskosten van de werknemer te vergoeden. Dat is volgens de Europese verordening wel een vereiste...
