In Nederland werken veel grensarbeiders en arbeidsmigranten. Als deze werknemers arbeidsongeschikt worden terwijl zij (tijdelijk) in het buitenland verblijven, dan is in principe het Nederlandse sociale zekerheid/arbeidsrecht van toepassing. Maar hoe geef je als werkgever uitvoering aan de controle en re-integratie als de werknemer in het buitenland verblijft? Wat moet een werkgever doen als een werknemer in het buitenland verblijft een geen medewerking aan de re-integratie geeft?
Over onder andere deze vragen gaat de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant (ECLI:NL:RBZWB:2023:8560).
In deze kwestie heeft een werkgever een werknemer die zich vanuit Polen heeft ziek gemeld ontslag op staande voet verleend omdat hij volgens de werkgever
a. zonder toestemming naar Polen was gereisd
b. niet meer wilde terugkeren naar Nederland
c. gelogen heeft over zijn geschiktheid om te reizen naar Nederland
d. informatie over verblijfsplaats heeft achtergehouden
e. heeft gezegd dat hij nooit zal en kan re-integreren vanuit Polen
Deze werkgever heeft echter iets te snel conclusies getrokken. De werknemer was voor zijn vakantie naar Polen gegaan en is daar ziek geworden. Daar hoeft de werknemer geen toestemming van de werkgever voor te hebben (a). Het feit dat de werknemer een woning in Polen heeft gekocht maakt volgens de kantonrechter niet dat hij niet meer naar Nederland terug wilde komen (b). Ook heeft de werknemer een verklaring van een Poolse arts waaruit volgt dat hij niet in staat was om te reizen naar Nederland (c). Als de werkgever twijfelde aan deze verklaring, dan had hij op grond van artikel 87 lid 2 van de Europese Verordening 987/2009 een second opinion moeten vragen aan een arts in Polen. Dat heeft de werkgever niet gedaan en dan geldt de verklaring van de Poolse arts als leidend.
Ook de laatste twee verwijten (d en e) zijn volgens de kantonrechter onvoldoende ernstig om tot een ontslag op staande voet te komen. De kantonrechter verwijst daarbij herhaaldelijk naar het arrest Vixia/Gerrits, waaruit volgt dat overtreden van re-integratie en controlevoorschriften in beginsel geen dringende reden voor ontslag oplevert, daar zijn andere minder vergaande sancties voor (loonstop/opschorting).
Helaas gaan dit soort grensoverschrijdende verzuimcasus vaker mis, meestal omdat werkgevers niet goed weten welke controlemogelijkheden er in grensoverschrijdende situaties zijn. Daarin voorzien de Europese Verordeningen 987/2009 en 883/2004. Zie onderstaand een zeer versimpelde schematische samenvatting van de mogelijkheden.
